Po przelewie na rachunek oszusta najdroższy błąd to utrata dowodów. Zanim skrzynka, system księgowy lub urządzenie zostaną „wyczyszczone”, zabezpiecz materiał, który pokaże, jak doszło do podmiany i jak zareagowały banki.
Najpierw wyślij sprawę do analizy →Siedem grup dowodów, które trzeba zabezpieczyć
1. Oryginalna faktura i wszystkie jej wersje
Zachowaj plik otrzymany od kontrahenta, wcześniejsze faktury, kopie z systemu księgowego oraz dokument z podmienionym rachunkiem. Nie ograniczaj się do wydruku — metadane pliku mogą mieć znaczenie.
2. Pełna korespondencja wraz z nagłówkami e-mail
Zrzut ekranu pokazuje treść, ale zwykle nie pokazuje drogi wiadomości. Eksportuj oryginalną wiadomość z pełnymi nagłówkami, adresami nadawcy i odbiorcy, datami, identyfikatorami serwerów oraz załącznikami.
3. Potwierdzenie przelewu i dane zlecenia
Zabezpiecz numer rachunku odbiorcy, kwotę, datę, godzinę, tytuł, identyfikator operacji, sposób autoryzacji oraz informację, kiedy bank otrzymał pierwsze zgłoszenie fraudu.
4. Wewnętrzny obieg akceptacji płatności
Potrzebne są wiadomości i zapisy pokazujące, kto otrzymał fakturę, kto sprawdził rachunek, kto zatwierdził płatność i czy zmiana numeru konta odbiegała od przyjętej procedury.
5. Chronologia incydentu
Spisz zdarzenia z dokładnością do godzin: otrzymanie wiadomości, otwarcie załącznika, akceptacja faktury, przelew, wykrycie podmiany, telefon do kontrahenta, kontakt z bankiem i zgłoszenie policji.
6. Ślady z urządzeń i systemów
Nie usuwaj podejrzanych wiadomości, reguł przekierowania poczty, historii logowań ani alertów bezpieczeństwa. Administrator powinien zabezpieczyć logi skrzynki, systemu księgowego i używanych urządzeń.
7. Reakcja banków po zgłoszeniu
Zachowaj numery spraw, czat, e-maile i nagrania rozmów. Kluczowe może być to, kiedy bank nadawcy przekazał informację do banku odbiorcy oraz jakie działania podjęto wobec rachunku beneficjenta.
Dlaczego te dowody są ważne w sporze z bankiem?
Bank może twierdzić, że klient sam wpisał rachunek i zatwierdził przelew. To nie kończy analizy. Trzeba zbadać m.in. nietypowość operacji, monitoring transakcji, reakcję na szybkie zgłoszenie, cechy rachunku odbiorcy oraz wykonanie obowiązków wynikających z procedur bezpieczeństwa i AML.
monitoring profilu klienta, alerty, reakcja na zgłoszenie i próba zatrzymania środków.
weryfikacja relacji z klientem, sygnały rachunku „słupa”, przepływy i działania po ostrzeżeniu.
Co zrobić — właściwa kolejność
Czego nie robić po wykryciu fałszywej faktury?
- Nie kasuj skrzynki ani nie formatuj urządzenia przed zabezpieczeniem danych.
- Nie przesyłaj oryginalnych plików wyłącznie przez komunikator — wykonaj kopie dowodowe.
- Nie przyjmuj automatycznie, że „przelew był autoryzowany, więc nic nie da się zrobić”.
- Nie czekaj biernie na wynik postępowania karnego, zanim przeanalizujesz odpowiedzialność instytucji.
- Nie opisuj sprawy jako zwykłego błędu księgowości, jeżeli doszło do podszycia się lub przejęcia komunikacji.
Przelałeś pieniądze na podmieniony rachunek?
Nie wysyłaj do banku chaotycznej historii. Prześlij dokumenty — odtworzymy przepływ środków, wskażemy brakujące dowody i ocenimy podstawy roszczeń.
Bezpłatnie oceń sprawę →Najczęstsze pytania
Czy samodzielne zatwierdzenie przelewu wyklucza roszczenie?
Nie automatycznie. Trzeba odróżnić zasady wykonania przelewu od ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej za niewykonanie obowiązków bezpieczeństwa lub staranności.
Czy wystarczy zrzut ekranu fałszywego e-maila?
Zwykle nie. Pełne nagłówki, oryginalny plik wiadomości i logi mogą ujawnić sposób podszycia się lub przejęcia konta.
Czy najpierw należy iść na policję?
Najpierw skonsultuj strategię z nami; przy świeżym przelewie równolegle uruchom techniczną blokadę w banku. Następnie zgłoszenia do banku i policji powinny być spójne.
Zobacz także: pomoc prawna po przelewie na podmieniony numer rachunku.